Indiana Jones Site

Dookoła świata z Indianą Jonesem
Niedziela, 9 grudnia 2007
"Poszukiwacze zaginionej arki"

    Prawdopodobnie zauważyliście, że wiele z miejsc, w których kręcono filmy o przygodach Indiany Jonesa, to prawdziwe budynki i punkty geograficzne z całego świata. Podczas gdy studia filmowe (a przynajmniej część z nich) budują plan lub mają dostęp do swoich własnych "miasteczek filmowych", większość producentów woli co jakiś czas odwiedzić realne lokalizacje.

    Jeżeli jednak pomysły zaprezentowane w scenariuszu nie znajdują swoich odbić na planie udostępnionym przez studio, wówczas w teren zostają zostają wysłani tzw. skauci, aby znaleźć odpowiednie miejsce do nakręcenia filmu. Zarabiają na życie fotografując budynki, ulice itp. oraz archiwizują te zdjęcia na wypadek użycia ich w przyszłości.

    W wielu filmach dobry montaż może pozwolić widzom uwierzyć, że miejsca w których robiono zdjęcia położone są setki kilometrów od siebie lub znajdują się tuż obok siebie. I na odwrót - często sceny kręcone w tym samym miejscu mogą być użyte podwójnie, czyli mogą przedstawiać dwa miejsca na różnych kontynentach.

Pierwsza filmowa przygoda Indiany Jonesa rozpoczyna się w dżungli położonej głęboko w Ameryce Południowej, jednak tak naprawdę scena ta kręcona była na hawajskiej wyspie Kauai, wzdłuż rzeki Huleia na wschodnim wybrzeżu. Prawie 10 lat później Steven Spielberg powrócił do tego miejsca, żeby nakręcić "Park Jurajski".

W dalszej części filmu widzimy Indianę wykładającego w klasie typowego amerykańskiego uniwersytetu. Te sceny były jednak kręcone w Instytucie Muzyki na Uniwersytecie Pacyfik w Stockton nieopodal San Francisco. Z kolei budynek ratusza w San Francisco służył jako wnętrze budynku znajdującego się w Waszyngtonie, który możemy zobaczyć na końcu filmu, kiedy Indy i Marion spotykają się ponownie po przygodzie z Arką.

    Tunezyjska pustynia Sahara okazała się odpowiednim zastępstwem dla takich scen rozgrywających się w Egipcie, jak wykopaliska w Tanis, pościg za ciężarówką, czy walka pomiędzy Indianą a niemieckim mechanikiem. Za inne filmowe lokacje posłużyło Chott El Jerid, duże jezioro blisko granicy algierskiej. Resztę "egipskich" zdjęć zrealizowano z miasteczkach Tozeur i Nefta oraz w kanionie Sidi Bouhel. Ten kanion sprawdził się również kilka lat wcześniej podczas zdjęć do "Gwiezdnych wojen" (sceny na Tatooine). Znajduje się on na wschód od wakacyjnego resortu Tozeur, na skraju jeziora Chott. Z biegiem czasu Sidi Bouhel zaczęto nazywać kanionem "Gwiezdnych wojen". Przed odwiedzeniem tego miejsca warto wypożyczyć jeepa i wynająć przewodnika.

    Bar Marion Ravenwood, "The Raven" ("Kruk"), niestety nie istnieje naprawdę. Cały plan filmowy został zbudowany w Londynie w studiu Elstree (hrabstwo Hertfordshire) i rozebrany tuż przed zakończeniem produkcji. Studio Elstree przysłużyło się także podczas produkcji "Gwiezdnych wojen" wystawiając wiele z "pozaziemskich" dekoracji wymienionych w scenariuszu. Jednak w przypadku "Poszukiwaczy..." skonstruowano tam bardziej "ziemskie" dekoracje - świątynię Chachapoya i Studnię Dusz.

    Sceny z U-bootem zostały nakręcone w opuszczonej przez nazistów bazie we francuskim La Rochelle. W tym samym czasie, Wolfgang Petersen kręcił zdjęcia do swojego filmu pt. "Das Boot" ("Okręt"). W czasie gdy Niemcy kręcili scenę ataku bombowców na bazę U-bootów, Spielberg i jego ekipa na krótko pożyczyli tę łódź na potrzeby "Poszukiwaczy...".

Studio Bavaria Productions, które było właścicielem łodzi, zażądało by U-boot trafiał z powrotem do portu za każdym razem, gdy fale osiągały wysokość powyżej jednego metra. Z tego powodu zdjęcia były dość często przerywane. Niektóre z części tej łodzi podwodnej są do dziś wystawiane w Bavaria Productions w Monachium. Czasem któryś z przewodników wspomina o więziach tego eksponatu z Indianą.

Zdjęcia domu Indy'ego zostały zrobione blisko liceum Drake'a w Alei Acacia (San Rafael, Kalifornia). Z kolei dom Sallaha znajduje się w Kairze. Tam też kręcono sceny rozgrywające się na rynku. Kręcenie zdjęć w Kairze wymagało ściągnięcia setek anten satelitarnych przymocowanych do dachów budynków - te przecież nie miały racji bytu w późnych latach 30 XX wieku.

"Świątynia zagłady"

    Robert Watts i Elliot Scott zostali wyznaczeni do znalezienia odpowiednich lokalizacji do drugiego filmu o przygodach Indiany Jonesa. Ta część produkcji - według Scotta - zdecydowanie nie należała do najprostszych. Po pierwsze trzeba było znaleźć miejsce przypominające Szanghaj z lat 30. Zadanie trudne, biorąc pod uwagę współczesne, strzeliste budownictwo miasta. Zdjęcia kręcono zatem w porcie Makao, który znajduje się u ujścia rzeki Czu-ciang. Filmowy pościg na Rua da Felicitade filmowano w pobliżu lokalnego kasyna o nazwie "Floating Marco Palace". 10 lat wcześniej to miejsce zostało wykorzystane przy produkcji kolejnej części przygód Jamesa Bonda pt. "Człowiek ze złotym pistoletem".

    Pałac maharadży został całkowicie wybudowany w studiu Elstree. Początkowo plan zakładał stworzenie scenerii w Jaipurze (północne Indie), aby zdjęcia zostały nakręcone w naturalnych warunkach. Niestety miejscowe władze zażądały kilkunastu zmian w scenariuszu oraz zaakceptowania filmu przez rząd. Te posunięcia doprowadziły w końcu do zmiany decyzji i nakręcenia tych scen w londyńskim studiu.

    Indyjska wioska, w której Indiana, Willie i Short Round rozpoczynają swoją podróż i poszukiwanie kamieni Sankary, to tak naprawdę ośrodek plantacji herbaty, znajdujący się w okolicy miasta Kandy (Sri Lanka). Turyści odwiedzający to miejsce powinni zatem obowiązkowo rozejrzeć się za herbatą Hantane. Scena rozgrywająca się na linowym moście wiszącym 100 metrów nad ziemią, również była kręcona na Sri Lance. Przy konstrukcji mostu ekipa filmowa korzystała z doświadczenia inżynierów, którzy pracowali na budowie pobliskiej tamy.

Ponieważ kręcenie zdjęć za granicą to drogie i wymagające dużo czasu zajęcie, często szuka się odpowiednich lokacji zastępczych, które znajdują się bliżej. Na przykład za szanghajskie lotnisko Nang Tao posłużyła baza sił powietrznych w Norato (na północ od San Francisco). Z kolei pokryte śniegiem Himalaje zostały zastąpione pasmem górskim Mammoth, położonym po kalifornijskiej stronie Parku Narodowego Yosemite. To właśnie tam nasi bohaterowie zjeżdżają na nadmuchiwanym materacu prosto do serca "indyjskiej" dżungli (ujęcia były kręcone nad rzekami Tuolumne i American).

"Ostatnia krucjata"
Trzecia część przygód Indiany była, dosłownie, podróżą dookoła świata. Film rozpoczyna się sceną w Moab w stanie Utah - widzimy w niej młodego Jonesa, granego przez Rivera Phoenixa, przemierzającego kanion Seven-Mile w Parku Narodowym Arches. Wydawać by się mogło, że również moment, w którym Indy rzuca się w pogoń za cyrkowym pociągiem, był kręcony w pobliżu parku. Scena ta została jednak nakręcona setki mil dalej na południe - w Kolorado. Linie kolejowe "Cumbras and Toltec" nadal służą podróżnikom, a do tego stały się jedną z głównych atrakcji turystycznych w tym rejonie.

Podczas gdy sceny na uniwersytecie w "Poszukiwaczach..." były kręcone w Stanach Zjednoczonych, odpowiednie miejsce dla "Ostatniej krucjaty" znaleziono w Anglii. Szkołę dla dziewcząt Rickmansworth Masonic School bardzo łatwo odnaleźć. Można do niej dotrzeć samochodem jadąc drogą A404. Natomiast jeżeli ktoś zdecyduje się na pociąg, może wysiąść na stacji Rickmansworth i pozostałą odległość pokonać piechotą (można też wynająć taksówkę).

Inne angielskie lokacje użyte w filmie, to m.in ulica, gdzie Indy otrzymuje autograf od Adolfa Hitlera. Z kolei szkoła Stowe'a w Buckinghamshire (blisko Buckingham) była także wykorzystana jako berlińskie lotnisko. W budynku New Royal Horticultural Hall w Westminister zrekonstruowano, wzięte jakby z fantasy, niemieckie lotnisko. Hala ta była już wcześniej wykorzystana przy zdjęciach do takich filmów jak "Święty", czy "Ryszard III". Za to budynek przedstawiający zewnętrzną stronę berlińskiego portu lotniczego można zobaczyć na Wyspie Skarbów w San Francisco (na rogu alei Palms i California).

"Wenecki" pościg motorówek został nakręcony w angielskich dokach Tilbury w Essex, podczas gdy kolejna scena pościgu - ucieczka przed nazistami na motorze - nie została, jak mogłoby się wydawać, nakręcona w Niemczech. Wszystko zostało sfilmowane w parku Mount Tamalpais w hrabstwie Marin. Tak naprawdę jedynym fragmentem nakręconym w Niemczech jest scena z fikcyjnym zamkiem Brunwald, gdzie znajdowała się tajna baza nazistów.

Nazwę zamku widzianego w filmie wielu "łowców miejsc" zrozumiało opacznie. Mianowicie uwierzyli oni, że wspomniany obiekt to zamek Brunnwald (pisany przez dwa "n") w północnej Austrii, niedaleko czeskiej granicy. Jednak ci ze zmysłem spostrzegawczym szybko zauważają różnice. Brunnwald ma mało wspólnych cech z filmowym zamkiem. Jest on mniejszy, ma mniej wież i wizualnie w ogóle nie przypomina zamku Brunwald z filmu.

Prawdziwy zamek można odnaleźć w zupełnie nieoczekiwanym miejscu - na rogu placu Rheinland w miasteczku Mayen w Niemczech. Zamek Bürresheim do dziś wygląda dokładnie tak jak zamek w filmie (choć obraz w "Ostatniej krucjacie" jest odwrócony) i składa się z dwóch części: zrujnowanego zamku Cologne i dobudowanego później zamku Trier.

Sceny w Wenecji, o dziwo, były kręcone... właśnie w Wenecji! Kościół Świętego Barnaby (w filmie był biblioteką), w którym Indiana znalazł informacje o Świętym Graalu, znajduje się przy Wielkim Kanale w dzielnicy Dorsoduro.

Turecka stacja kolejowa, na której Marcus Brody spotyka Sallaha, tak naprawdę jest stacją hiszpańską. Jest ona położona prawie 60 kilometrów na wschód od Granady i 170 kilometrów na północny-wschód od Malagi, w małym miasteczku o nazwie Guadix, które mieści się pomiędzy śródziemnomorską a andaluzyjską częścią kraju. Z kolei sekwencja z niemieckim czołgiem była kręcona na starym polu startowym w Majocar - małej hiszpańskiej wiosce blisko Almerii.

Filmowy Święty Graal został odnaleziony w Dolinie Półksiężyca. W rzeczywistości ów kanion to skarb miasta Petra w Jordanii, znany pod nazwą Al Khazneh. To miejsce znajduje się dość daleko od stolicy, Ammanu, ale stanowi główną atrakcję każdej wycieczki do Jordanii. Aby dostać się do kanionu trzeba przetrwać podróż autobusem (od trzech do czterech godzin - 230 kilometrów) z Abdali do Petry, a później przebyć 150-metrowy kanion pieszo, na ośle lub na wielbłądzie. Czasami kanion ma nie więcej jak 2 metry szerokości, ale jest głęboki na 100 metrów. Sam Al Khazneh ma 50 metrów wysokości i 30 metrów szerokości - jest dokładnie zrównany z czerwoną skałą kanionu.

Nawiasem mówiąc, to nie czerwone słońce Jordanii jest widoczne w finałowej scenie filmu, gdy Indy wraz z przyjaciółmi galopuje w jego kierunku. Jest to bowiem słońce (i tereny) rancza Figure 3 w Clyde w Teksasie (blisko Amarillo).

Wskazówki dla "łowców miejsc"
    Nie trać wiary, jeżeli niektóre z miejsc wyglądają dziś trochę inaczej, niż w momencie gdy kręcono tam zdjęcia. Wyższe drzewa, czy zmieniająca się fauna, mogą sprawić że po latach lokacje wyglądają zupełnie inaczej. Poza tym dość powszechne przy kręceniu filmów jest zmienianie położenia budynków, by zakryć określony krajobraz lub dostosować akcję do krajobrazu.

    Zawsze pamiętaj, żeby mieć przy sobie mapy, notatki i jakieś zdjęcia, które na miejscu posłużą do porównania.

    Tłumaczenie: Katarzyna Ulman